Yargıtay 9. HD: Tüzel Kişiler Arasında Organik Bağ, Müteselsil Sorumluluğu Doğurmaz; İşçilik Alacakları İçin Somut Hukuki İlişki Şart

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Kararı: Organik Bağ Yeterli Değil, İşçilik Alacaklarında Müteselsil Sorumluluk İçin Somut Hukuki İlişki Gerekli

İş hukuku pratiğinde, holdingler veya grup şirketleri bünyesinde çalışan işçilerin alacak talepleri sıkça birden fazla tüzel kişiyi kapsar. Bu tür davalarda, şirketler arası 'organik bağ' iddiası sorumluluğu otomatikleştirebilir mi? Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 06.10.2025 tarihli, 2025/6197 E., 2025/7421 K. sayılı kararı bu soruya net bir yanıt veriyor: Hayır, organik bağ tek başına müteselsil sorumluluk doğurmaz. Karar, avukatlar ve iş hukuku uzmanları için kritik içtihat niteliğinde olup, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması için somut delil şartını vurguluyor.

Dava Süreci ve Taraflar

Dava, Bursa 12. İş Mahkemesi'nde (2020/605 E., 2024/178 K.) başladı. Davacı, 21.04.2014 - 20.05.2019 arası çeşitli alt işveren şirketlerde harita şefi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin 'yeni yatırım alınamaması' gerekçesiyle feshedildiğini iddia etti. Talep edilen alacaklar: kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram/genel tatil ve yıllık izin ücretleri. Davalılar arasında TCDD Genel Müdürlüğü ve birden fazla şirket yer alıyordu.

İlk derece mahkemesi, arabuluculuk tutanağını (14.05.2019, 2019/49800 sayılı) 6098 sayılı TBK m. 39 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılan dava nedeniyle geçersiz saydı. Şirketler arası organik bağ nedeniyle tüm çalışma süresini (5 yıl 26 gün) dikkate alarak kısmi kabul verdi. Bursa BAM 9. HD (2024/2437 E., 2025/1400 K.), istinafı esastan reddetti.

Yargıtay Bozma Gerekçesi: Organik Bağ Yetersiz

Yargıtay, BAM kararını bozdu. Ana gerekçe: Tüzel kişiler arası organik bağ, işçilik alacaklarından müteselsil sorumluluğu doğurmaz. Somut olayda SGK kayıtları, davacının farklı dönemlerde farklı şirketlerde (örneğin 22.11.2017-17.05.2019 arası dava dışı şirket) sigortalı çalıştığını gösterdi. Dava dilekçesinde bile işyeri devri, asıl-alt işveren ilişkisi veya birlikte istihdam gibi somut hukuki bağ iddia edilmemişti.

Yargıtay içtihat özeti: Aynı grup/holding şirketlerinde hizmet birleştirilmesi kural dışıdır. Sorumluluk için şu unsurlar aranmalı:

• İşyeri devri
• İş sözleşmesi devri
• Asıl işveren - alt işveren ilişkisi
• Birlikte istihdam

Salt organik bağ, tüzel kişilik perdesini kaldırmaz; hakkın kötüye kullanımı yoksa yeterli değildir. Bozma sonrası, alacaklar yalnızca davalı şirket nezdindeki sigortalı dönemlerle (21.04.2014-29.12.2015, 30.12.2015-28.02.2017, 01.03.2017-21.11.2017) sınırlanmalı.

Arabuluculuk Tutanağı Tartışması ve Karşı Oy

Karar, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 18/4-5'i detaylı yorumluyor. Anlaşma tutanağı ilam niteliğindedir; anlaşılan hususlarda dava açılamaz. İptal için müstakil dava şarttır; alacak davasında 'ön sorun' sayılamaz. Birlikte dava yığılması usulden reddedilir. Karşı oy, bu katı yoruma muhalefet ederek ön sorun incelemesine izin verse de çoğunluk görüşü hâkim.

Avukatlar için pratik değer:

• Delil stratejisi: SGK kayıtları, giriş-çıkışlar esas alınmalı. Organik bağ iddiası yetersiz; somut ilişki ispatlanmalı.
• Arabuluculuk iptali: Bağımsız dava açın, zamanaşımı TBK m. 153/6 ile durur.
• Hesaplama: Giydirilmiş ücret (364,06 TL günlük brüt ücret, 372,73 TL giydirilmiş), tanık beyanları, emsal ücret yazıları kritik.

Bu içtihat, grup şirket davalarında müteselsil sorumluluk taleplerini sınırlıyor. İşveren vekilleri, tüzel kişilikleri koruma stratejilerini gözden geçirmeli; işçi vekilleri ise somut delil toplamalı. Karar, İlk Derece Mahkemesi'ne bozma ile iade edildi; peşin temyiz harcı iadesi öngörüldü.

(Kelime sayısı: 728)