AYM: İdari İşlem Reddi Kararında Yeterli Gerekçe Olmaması Gerekçeli Karar Hakkını İhlal Eder

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü, Ortadoğu ASG Sağlık Sanayi ve Ticaret A.Ş. Başvurusu (2022/11335, 28/1/2026) ile İŞKUR'un işbaşı eğitim programı başvurusunu şirket ortaklarının soruşturma geçmişi gerekçesiyle reddetmesinin gerekçesiz incelenmesini adil yargılanma hakkının ihlali olarak değerlendirdi. Karar, idari yargıda gerekçelendirme yükümlülüğünü avukatlar için kritik hale getiriyor.

Olayın Arka Planı

Başvurucu şirket, ASG Tıp Merkezi'nde istihdam için İŞKUR Sincan Şube Müdürlüğü'ne 6 Kasım 2019'da işbaşı eğitim programı başvurusu yaptı. Talep, BOSET A.Ş.'nin (ortak şirket) önceki program iptali ve devam eden yargı süreci gerekçesiyle reddedildi. Ankara 14. İdare Mahkemesi (E.2019/2260), 3 Şubat 2021'de iptal kararı verdi; ortakların soruşturmalarında takipsizlik çıktığını, cezaların şahsiliği gereği engel olmadığını belirtti.

İŞKUR istinaf etti; Ankara BIM 10. İdare Dairesi (E.2021/2741, 21 Aralık 2021), BOSET davasındaki benzer gerekçeleri atıfla davayı reddetti. AYM'ye başvuru 9 Şubat 2022'de yapıldı.

AYM İncelemesi ve İhlal Tespiti

Gerekçeli Karar Hakkı (Anayasa m.36): Kararlar, maddi/hukuki sorunlara delillerle bağ kurmalı (Sencer Başat, §31). Kanun yolu merci, ilk derece gerekçesini aynı atıfla kaldırmamalı; esaslı iddiaları değerlendirmeli (Mehmet Yavuz, §51).

Bölge İdare Mahkemesi, idare mahkemesinin delil tespitlerini (takipsizlik, FETÖ bağlantısı yokluğu) gerekçesiz reddetti; BOSET kararına atıf yaptı. Başvurucunun tüzel kişilik ayrılığı ve istihbari delil iddiaları karşılanmadı.

İhlal: İddialar dosya delilleriyle desteklendi; BAM ilgili/yeterli gerekçe sunmadı.

Giderim: Yeniden yargılama (Ankara 14. İdare Mahkemesi ve BAM 10. Daire); tazminat reddedildi, 40.664,10 TL gider ödendi.

Pratik Uygulama ve Avukat Stratejileri

Avukatlar, idari işlemlerde (İŞKUR programları, Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği m.9/3) istihbari bilgi itirazlarını delil celbiyle (Emniyet, Savcılık yazışmaları) somutlaştırmalı. Tüzel kişilik-prensip ayrılığı (ceza şahsiliği) vurgulanmalı.

Karar, BAM'lerin bağımsız gerekçe zorunluluğunu pekiştirir: Atıf yeterli değil. İŞKUR redlerinde milli güvenlik gerekçesi somut delille desteklenmeli.

Emsal Değer: Gerekçesizlik, AYM'ye taşınabilir; yeniden yargılama ihlali giderir (Mehmet Doğan).

Başvuru vekili Av. Abdullah Arif Kaya'nın başarısı, delil odaklı savunmanın önemini gösteriyor.

(Kelime: 528)