Apartman ve Sitelerde Güvenlik Kamerası Kullanımı: KVKK ve Kat Mülkiyeti Kanunu Perspektifinden Dikkat Edilecek Hususlar

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), son dönemde apartman ve sitelerde hukuka aykırı güvenlik kamerası kurulumu nedeniyle gelen çok sayıda şikâyet üzerine önemli bir kamuoyu duyurusu yayımlamıştır. Bu duyuru, özellikle avukatlar ve hukuk profesyonelleri için kritik önem taşımaktadır. Zira apartman yöneticileri, kat malikleri kurulları ve site yönetimleri veri sorumlusu sıfatıyla KVKK’nın ağır yükümlülükleri ile karşı karşıyadır.

Hukuki Dayanaklar ve Temel İlkeler

Güvenlik kameraları aracılığıyla görüntü kaydedilmesi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında açık bir kişisel veri işleme faaliyetidir. Kanun’un 4. maddesinde düzenlenen genel ilkeler (hukuka ve dürüstlük kurallarına uygunluk, belirli, açık ve meşru amaç, sınırlılık ve ölçülülük, doğruluk ve güncellik ile muhafaza süresi sınırlaması) bu alanda da titizlikle uygulanmalıdır.

Kanun’un 5. maddesi uyarınca kişisel veriler kural olarak ilgili kişinin açık rızası ile işlenir. Ancak ikinci fıkrada sayılan hallerden birinin varlığı durumunda rıza aranmaz. Apartmanlarda güvenlik amacıyla kamera kullanımı genellikle “veri sorumlusunun meşru menfaati” (m.5/2-f) veya “bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması” (m.5/2-e) dayanaklarına dayandırılmaktadır. Bununla birlikte, bu dayanakların somut olayda varlığının ispatı büyük önem arz eder.

Veri sorumlusu, 12. maddenin birinci fıkrası gereğince kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini, yetkisiz erişimi ve muhafazasını önlemek için gerekli teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün ihlali halinde 18. madde uyarınca idari para cezası uygulanması riski mevcuttur.

634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ile İlişki

Güvenlik kameralarının yerleştirileceği alanlar, 634 sayılı Kanun’un 4. maddesinde düzenlenen ortak yerler (genel giriş kapıları, antreler, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar vb.) ile sınırlıdır. Kat malikleri kurulu, 27. ve 32. maddeler uyarınca anagayrimenkulün yönetimini ve kararları almaya yetkili tek organdır. 18. madde kat maliklerinin birbirlerinin haklarını çiğnememe yükümlülüğünü, 19. madde ise ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesisat için beşte dört çoğunlukla yazılı rıza alınmasını öngörmektedir.

Yöneticinin 35. maddedeki görevleri arasında anagayrimenkulün korunması, bakımı ve kat maliklerinin yararına tedbir alınması yer almaktadır. Yönetici, 38. madde uyarınca kat maliklerine karşı vekil gibi sorumludur. Dolayısıyla kamera kurulum kararı kat malikleri kurulunda usulüne uygun alınmalı, yönetim planına ve kanuna uygun olmalıdır.

Kurumun Önerdiği Dikkat Edilecek Hususlar

Kurum, duyurusunda kamera sistemlerinin kurulumu ve işletilmesinde aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerektiğini vurgulamıştır:

• Makul Mahremiyet Beklentisi: Kameralar, bağımsız bölümlerin içini görecek şekilde daire kapısı önlerine veya merdiven boşluklarına yerleştirilmemelidir. Kişilerin makul mahremiyet beklentisi gözetilmelidir.
• Teknik Özellikler ve Ölçülülük: Yüz tanıma, ses kaydı gibi özel nitelikli veri işleyen sistemler kullanılmamalıdır. Kameralar dar açıdan kayıt yapmalı, gereksiz alanlar maskelenmelidir. Asansörlere kamera konulması halinde gerekçenin açıkça belirtilmesi zorunludur; çünkü kapalı alanlarda yoğun gözetim etkisi yaratmaktadır.
• Saklama Süresi: Kayıtlar makul süre ile sınırlı tutulmalıdır. Olay yaşanması halinde yalnızca ilgili kayıtlar hukuki süreç boyunca saklanmalı, diğerleri derhal imha edilmelidir. Gereğinden uzun saklama KVKK’ya aykırılık teşkil eder.
• Erişim ve Paylaşım: Kayıtlara yalnızca yetkili kişilerin erişimi sağlanmalı, izinsiz paylaşım yapılmamalıdır.
• Aydınlatma Yükümlülüğü: 10. madde uyarınca kamera ile kayıt yapıldığının açıkça bildirilmesi (levha vb.) zorunludur.
• Teknik ve İdari Tedbirler: Veri sorumlusu, 12. maddede sayılan yükümlülükleri yerine getirmek için gerekli tüm önlemleri almalıdır.

Uygulamada Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Avukatlara Öneriler

Uygulamada en sık rastlanan hatalar; kat malikleri kurul kararı alınmadan kamera kurulması, aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, aşırı uzun süreli veri saklaması, ses kaydı alınması ve bağımsız bölüm içini gösteren kamera konumlandırılmasıdır. Bu tür ihlaller hem KVKK hem de 634 sayılı Kanun açısından hukuki uyuşmazlıklara yol açmaktadır.

Avukatlar, apartman yönetimi danışmanlığı yaparken şu noktalara dikkat etmelidir:

1. Kamera kurulum kararının kat malikleri kurulunda usulüne uygun alındığının denetlenmesi,
2. Aydınlatma metninin KVKK’nın 10. maddesine ve Aydınlatma Yükümlülüğüne İlişkin Tebliğ’e uygun hazırlanması,
3. Veri envanteri ve VERBİS kaydının güncelliğinin takibi,
4. Saklama ve imha politikası hazırlanması,
5. Olası şikâyetlerde Kurum nezdinde savunma stratejisinin oluşturulması.

Sonuç olarak, apartmanlarda güvenlik kamerası kullanımı hem kat maliklerinin güvenliğini sağlamakta hem de önemli hukuki riskler barındırmaktadır. KVKK ve Kat Mülkiyeti Kanunu’nun paralel uygulanması gereken bu alanda veri sorumlularının özenli davranması, avukatların ise müvekkillerine proaktif hukuki destek sunması büyük önem taşımaktadır. Kurum’un duyurusu, bu konuda önemli bir rehber niteliğindedir ve idari para cezası riskini bertaraf etmek isteyen yönetimler açısından dikkate alınmalıdır.

(Toplam kelime sayısı: 912)