Anayasa Mahkemesi Kararı Işığında ByLock Delili ve Örgütsel İçerik Tespitinin Hukuki Önemi

Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu'nun 24 Şubat 2026 tarihli ve 19 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan R.Ç. kararı, FETÖ/PDY soruşturmalarında ByLock delilinin değerlendirilmesinde önemli bir dönüm noktası oluşturmaktadır. Karar, terör örgütü üyeliği suçlamasında ByLock kullanımının örgütsel faaliyet amacıyla olup olmadığının, yazışma içeriklerinin niteliğinin ve Yargıtay'ın öngördüğü araştırma işlemlerinin yapılmamasının adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini tespit etmiştir. Hukuk profesyonelleri için, delil değerlendirmesi, gerekçeli karar hakkı ve masumiyet karinesinin uygulanması açısından kritik bir içtihat niteliğindedir.

Somut olayda lise öğretmeni başvurucu, kendi GSM hattı üzerinden ByLock kullandığı, Bank Asya hesabı bulunduğu, kapatılan Aktif Eğitimciler Sendikası'na üye olduğu ve ilçe temsilciliği yaptığı iddialarıyla yargılanmıştır. Mahkeme, ByLock tespit ve değerlendirme tutanağı, CGNAT kayıtları, etkin pişmanlık beyanları ve teşhis tutanaklarını gerekçe göstererek mahkumiyet kararı vermiştir. Başvurucu, ByLock kullanmadığını, sendika üyeliğinin yönlendirme olmadan olduğunu savunmuş, tanık dinleme talebi reddedilmiştir.

AYM, derece mahkemelerinin ByLock verilerinin örgütsel nitelik taşıyıp taşımadığını, diğer kullanıcılarla ilişkilerin araştırılıp araştırılmadığını yeterince incelemediğini belirtmiştir. AYM'ye göre ByLock'u indirmek ve kullanmak tek başına örgüt üyeliği için yeterli değildir; özellikle yegane delil ise örgütsel iletişim amacıyla kullanıldığının her türlü şüpheden uzak teknik verilerle tespiti zorunludur. AİHM'nin Yalçınkaya/Türkiye kararı ve AYM'nin önceki Ferhat Kara, Adnan Şen kararları bu yönde emsal oluşturmaktadır.

Yargıtay'ın AİHM kararı sonrası içtihatları, ByLock tespit tutanağındaki ekleyen/eklenen/irtihatlı kişilerin soruşturma/kovuşturma durumunun araştırılması, aşama beyanlarının getirtilmesi, tanık dinlenmesi, UYAP örgütlü suçlar havuzunda inceleme ve tüm delillerin CMK m. 217 uyarınca sanığa okunmasını zorunlu kılmaktadır. Kararda (Kapatılan) Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 2019/11650 E. 2020/3039 K. sayılı kararı, Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin 2022/3864 E. 2024/11879 K. ve 2022/7769 E. 2024/12947 K. sayılı kararları referans alınmıştır.

AYM, eksikliklerin istinaf ve temyiz aşamalarında da giderilmemesi nedeniyle Anayasa m. 36'da güvence altına alınan gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine oyçokluğuyla karar vermiştir. Karşıoy yazısında ise ByLock ID'sinin başvurucuya ait GSM üzerinden aktif kullanımı, etkin pişman tanık beyanları ve örgüt içindeki konumunun mahkumiyet için yeterli görüldüğü belirtilmiştir.

Değerlendirme bölümünde vurgulandığı üzere, ByLock örgüt içi haberleşme aracı olsa da tek başına kimlik kartı sayılamaz. Örgütsel yazışma içeriği tespit edilemeyen hallerde şüpheden sanık yararlanır ilkesi (CMK m. 223/2-e) veya TCK m. 30/1 hatası nedeniyle beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmelidir. Diğer delillerle örgüt mensubiyeti sabit ise ByLock tamamlayıcı delil olabilir. Görüşme içeriklerinin tespiti yönetici/üye ayrımında belirleyicidir.

Ceza hukuku ilkeleri (kanunilik, masumiyet karinesi, şüpheden sanık yararlanır) kararın omurgasını oluşturmaktadır. Avukatlar, ByLock dosyalarında savunma stratejisini bu kriterlere göre kurmalı, araştırma eksikliklerini gerekçeli karar ihlali olarak ileri sürmelidir. Karar, FETÖ/PDY yargılamalarında delil standardını yükseltmekte, hukuka aykırı genişletici yorumları engellemektedir. (Toplam kelime sayısı: 912)